ชวนมารู้จัก「飲み会」(Nomikai) วัฒนธรรมการดื่มของมนุษย์เงินเดือนญี่ปุ่น
การไปทำงานที่ประเทศญี่ปุ่น นอกจากทักษะการทำงานและภาษาญี่ปุ่นแล้ว ความเข้าใจในวัฒนธรรมการทำงาน ก็เป็นสิ่งสำคัญไม่แพ้กัน หนึ่งในวัฒนธรรมการทำงานที่พบได้บ่อย และมีบทบาทต่อความสัมพันธ์ในที่ทำงานนั้นก็คือ「飲み会」(Nomikai) หรือการไปดื่มสังสรรค์หลังเลิกงาน นั่นเอง บทความนี้จะพาคุณมารู้จักกับวัฒนธรรม Nomikai อย่างละเอียด ตั้งแต่วัตถุประสงค์ มารยาท ไปจนถึงข้อควรรู้สำหรับคนต่างชาติที่จะมาทำงานในประเทศญี่ปุ่น
飲み会 (Nomikai) คืออะไร?
飲み会 (Nomikai) คือการนัดพบกันหลังเลิกงานของพนักงานบริษัท มักจะจัดขึ้นที่ร้านอิซากายะ ร้านอาหาร หรือร้านดื่มต่าง ๆ โดยมีเป้าหมายหลักคือ การสร้างความสัมพันธ์อันดีระหว่างเพื่อนร่วมงาน แม้จะดูเป็นกิจกรรมสบาย ๆ แต่ในสังคมการทำงานญี่ปุ่น Nomikai ถือเป็นเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมองค์กรที่ช่วยให้การทำงานร่วมกันราบรื่นยิ่งขึ้น

ขอบคุณภาพจาก https://diamond.jp/articles/-/344268
วัตถุประสงค์ของการไป 飲み会 (Nomikai)
・กระชับความสัมพันธ์ในที่ทำงาน : Nomikai ช่วยเปิดโอกาสให้พนักงานสามารถพูดคุยอย่างเป็นกันเอง ลดความตึงเครียดจากการทำงาน และสร้างความไว้ใจระหว่างกัน ซึ่งส่งผลดีต่อการทำงานเป็นทีมในระยะยาว
・โอกาสแลกเปลี่ยนความคิดและมุมมอง : Nomikai เป็นพื้นที่สำหรับการแบ่งปันข้อมูล ความรู้ และมุมมองที่อาจไม่ถูกหยิบยกขึ้นมาพูดในเวลางาน ส่งผลให้การสื่อสารภายในองค์กรเป็นไปอย่างราบรื่นมากขึ้น และช่วยเสริมสร้างความสัมพันธ์ระหว่างทีมงาน
・ผ่อนคลายและเสริมสร้างทีมเวิร์ค : การใช้เวลาสนุกสนานร่วมกันหลังเลิกงาน ช่วยให้พนักงานได้ผ่อนคลายและรีเฟรชจิตใจ อีกทั้งยังช่วยเสริมสร้างความสามัคคี ความร่วมมือ และความเป็นทีมภายในองค์กร

มารยาทสำคัญที่ควรรู้ก่อนไป 飲み会 (Nomikai)
สำหรับผู้ที่ทำงานหรือกำลังวางแผนไปทำงานในประเทศญี่ปุ่น การเข้าใจมารยาทของ Nomikai ถือเป็นเรื่องสำคัญ เพราะจะช่วยให้ปรับตัวเข้ากับสังคมการทำงานได้ง่ายขึ้น และลดโอกาสเกิดความเข้าใจผิด โดยมีข้อควรรู้ดังต่อไปนี้
・รักษาเวลา หากทราบว่าจะมาสาย ควรโทรแจ้งหรือส่งข้อความแจ้งผู้จัดงานล่วงหน้า ถือเป็นมารยาทพื้นฐานของสังคมญี่ปุ่น
・ลำดับการนั่ง (席次:Seki-tsugi) มีหลักการคือ ผู้ใหญ่หรือผู้ที่มีตำแหน่งสูง จะนั่งที่นั่งตำแหน่งบน ซึ่งอยู่ไกลจากประตูที่สุด เรียกว่า 「上座」 (Kamiza) ในขณะเดียวกัน พนักงานใหม่หรือรุ่นน้อง จะนั่งที่ตำแหน่งที่ใกล้ประตูที่สุด เรียกว่า 「下座 」(Shimoza)
・กรณีไม่ดื่มแอลกอฮอล์ ควรแจ้งผู้จัดงานล่วงหน้า และหากมีคนชวนดื่ม สามารถปฏิเสธอย่างสุภาพ
・การชนแก้วและการดื่ม จะต้องรอเครื่องดื่มของทุกคนมาเสิร์ฟครบก่อน จากนั้นชนแก้วพร้อมกล่าวคำว่า 「乾杯」 (Kampai) นอกจากนี้ ขณะชนแก้วกับหัวหน้าหรือรุ่นพี่ ควรลดแก้วต่ำกว่าเล็กน้อย และระวังอย่าให้เครื่องดื่มหก
・การรินเครื่องดื่ม (お酌 : O-shaku) ควรรินด้วยสองมือ โดยให้ฉลากขวดหันออก และปากขวดไม่ควรแตะกับขอบแก้วของอีกฝ่ายเมื่อได้รับการรินจากผู้ใหญ่ ควรถือแก้วด้วยสองมือและดื่มอย่างน้อย 1 ครั้ง
・มารยาทระหว่างรับประทานอาหาร หากเป็นอาหารแบบคอร์ส ควรปรับจังหวะการกินให้ใกล้เคียงกับคนอื่น และคอยช่วยตักอาหารให้ผู้อื่น
・รักษากิริยามารยาท ไม่พูดเรื่องส่วนตัวหรือทำตัวสนิทสนมเกินไป แม้จะเป็นบรรยากาศไม่เป็นทางการก็ตาม
ตัวอย่างตำแหน่งที่นั่ง https://torimero.com/topics/4305/
二次会 (Nijikai) ー การดื่มต่อหลัง Nomikai
หลังจาก Nomikai หลักจบลง บางครั้งผู้เข้าร่วมจะย้ายไปสถานที่อื่นต่อ เรียกว่า 二次会 (Nijikai) ซึ่งหมายถึง “งานดื่มครั้งที่สอง”
โดยมักเป็นกลุ่มเล็ก ๆ ของเพื่อนร่วมงานที่ต้องการพูดคุยต่ออย่างสบาย ๆ การจัด Nijikai มักจะเปลี่ยนสถานที่ไปยังร้านเล็ก ๆ เช่น บาร์หรือคาราโอเกะ เพื่อบรรยากาศผ่อนคลายและเป็นกันเองมากขึ้น ในบางโอกาส เช่น งานเลี้ยงหลังพิธีแต่งงาน 披露宴 (Hirōen) ก็สามารถจัด Nijikai ต่อเพื่อพูดคุยกับเพื่อนสนิทได้เช่นกัน แม้การเข้าร่วม Nijikai จะไม่บังคับ แต่ผู้ที่ไปต่อมักเป็นกลุ่มเพื่อนสนิทหรือผู้ที่ต้องการสร้างความสัมพันธ์เชิงลึกมากขึ้น

ขอบคุณภาพจาก https://torimero.com/topics/1710/
ประสบการณ์ตรงจากการเข้าร่วม Nomikai ในประเทศญี่ปุ่น
ในช่วงที่ผู้เขียนมีโอกาสไปแลกเปลี่ยนที่ประเทศญี่ปุ่น ก็ได้มีประสบการณ์ทั้งการทำงานพิเศษในร้านอิซากายะ และการเข้าร่วม 飲み会 (Nomikai) กับอาจารย์และเพื่อนร่วมงานในมหาวิทยาลัย ทำให้ได้เรียนรู้วัฒนธรรมการดื่มของชาวญี่ปุ่นอย่างใกล้ชิด
จากประสบการณ์จริง พบว่าคนญี่ปุ่นส่วนใหญ่มักสั่ง เบียร์สด (生ビール) เป็นเครื่องดื่มแรกในการดื่ม แต่หากใครไม่ดื่มแอลกอฮอล์ก็สามารถเลือกเครื่องดื่มอื่นได้โดยไม่มีปัญหา อย่างไรก็ตาม สมาชิกทุกคนจะรอให้เครื่องดื่มมาเสิร์ฟครบก่อนจึงจะเริ่มดื่มเสมอ ก่อนเริ่มงานเลี้ยง จะมีการแนะนำตัวกันสั้น ๆ จากนั้นผู้ใหญ่หรือประธานในโต๊ะจะกล่าวคำทักทาย เช่น「お疲れ様でした」 (Otsukaresama deshita) เพื่อขอบคุณทุกคนที่ทำงานอย่างเหน็ดเหนื่อย ก่อนจะชนแก้วพร้อมพูดว่า 「乾杯 」(Kampai) แล้วจึงเริ่มดื่มและรับประทานอาหารร่วมกัน
บรรยากาศของ Nomikai ที่ผู้เขียนได้สัมผัส แม้จะดูเป็นกันเองและผ่อนคลาย แต่ทุกคนยังคงให้ความสำคัญกับมารยาทและลำดับอาวุโสอย่างชัดเจน การพูดคุยส่วนใหญ่มักเป็นเรื่องงาน ประสบการณ์ชีวิต และเรื่องทั่วไปที่ช่วยสร้างความเข้าใจซึ่งกันและกัน ทำให้ความสัมพันธ์ในที่ทำงานแน่นแฟ้นมากขึ้น และถือเป็นประสบการณ์ที่ดีในช่วงชีวิตของการเป็นนักเรียนแลกเปลี่ยน
ภาพประกอบจากผู้เขียนบทความ (กรณีไม่ดื่มเบียร์)
สำหรับชาวต่างชาติที่สนใจไปทำงานที่ญี่ปุ่น การเข้าใจวัฒนธรรม 飲み会 (Nomikai) ถือเป็นข้อได้เปรียบอย่างหนึ่ง แม้ไม่จำเป็นต้องดื่มแอลกอฮอล์ แต่การเข้าร่วมพูดคุย และแสดงความเปิดใจ จะช่วยให้คุณปรับตัวเข้ากับทีมได้เร็ว และสร้างความเชื่อมั่นจากเพื่อนร่วมงานญี่ปุ่นได้ง่ายขึ้น
ปัจจุบัน องค์กรญี่ปุ่นหลายองค์กรก็ได้มีการเริ่มปรับรูปแบบ Nomikai ให้ยืดหยุ่นมากขึ้น เช่น จัดงานเลี้ยงช่วงกลางวัน จัดที่ร้านอาหารที่ไม่เน้นแอลกอฮอล์ หรือกิจกรรมสังสรรค์รูปแบบอื่น ๆ เพื่อให้ทุกคนเข้าร่วมได้อย่างสบายใจ สะท้อนให้เห็นว่า แม้วัฒนธรรมการทำงานของญี่ปุ่นจะให้ความสำคัญกับ Nomikai แต่หัวใจสำคัญยังคงอยู่ที่การสร้างความสัมพันธ์และความเป็นทีมนั่นเอง
แหล่งที่มา https://biz-food.com/column/651
ไทย นิปปอน ทีม พร้อมให้คำปรึกษาตั้งแต่ขั้นตอนสมัครงาน จนถึงบินไปทำงานญี่ปุ่นจริง ฟรี!
คลิกที่นี่ เพื่อติดตามข่าวสารอัพเดตงานญี่ปุ่นก่อนใคร !
