เบรลล์บล็อก(Tenji Block) : นวัตกรรมจากหัวใจที่มองไม่เห็น แต่สัมผัสได้ด้วยความห่วงใย

เบรลล์บล็อก (Tenji Block) : นวัตกรรมจากหัวใจที่มองไม่เห็น แต่สัมผัสได้ด้วยความห่วงใย

หากเคยเดินบนทางเท้า สถานีรถไฟ หรือจุดข้ามถนนในญี่ปุ่น คุณจะสังเกตเห็นแผ่นพื้นสีเหลืองสดที่มีปุ่มนูนและเส้นนูนวางเรียงเป็นแนวยาว สิ่งนี้เรียกว่า เบรลล์บล็อก (Tenji Block) หรือในภาษาอังกฤษว่า Tactile Paving แม้หลายคนจะมองว่าเป็นเพียง “ส่วนหนึ่งของทางเท้า” แต่แท้จริงแล้ว นี่คือหนึ่งในนวัตกรรมด้านสังคมที่สำคัญที่สุดของญี่ปุ่น และเป็นต้นแบบให้ประเทศทั่วโลกนำไปใช้

จุดเริ่มต้นจากความรักเพื่อน : ที่มาของ เบรลล์บล็อก (Tenji Block)
เรื่องราวเริ่มต้นในปี 1965 ที่จังหวัดโอคายาม่า โดยชายชื่อ เซอิจิ มิยาเกะ (Seiichi Miyake) เขาไม่ได้เป็นวิศวกรผังเมือง แต่เขาเป็นเพียงคนธรรมดาที่สังเกตเห็นเพื่อนสนิทที่มีปัญหาด้านการมองเห็น เริ่มใช้ชีวิตลำบากและมีความเสี่ยงจากอุบัติเหตุบนท้องถนน เขาตั้งคำถามง่าย ๆ ว่า “เราจะออกแบบถนนอย่างไร ให้คนที่มองไม่เห็นสามารถใช้ชีวิตได้อย่างปลอดภัยและเป็นอิสระ?” จากคำถามนี้ เขาได้พัฒนาแผ่นพื้นผิวที่ “มองเห็นได้ด้วยเท้า” และตั้งชื่อว่า Tenji Block (Tenji = อักษรเบรลล์ในภาษาญี่ปุ่น)  มิยาเกะใช้เงินทุนส่วนตัวในการคิดค้นและผลิตแผ่นปูนที่มีสัญลักษณ์นูนขึ้นมา เพื่อช่วยให้เพื่อนของเขาสามารถ “อ่าน” พื้นถนนได้ด้วยไม้เท้าหรือฝ่าเท้า จนกระทั่งในปี 1967 แผ่นเบรลล์บล็อกแผ่นแรกของโลกได้ถูกติดตั้งขึ้นที่หน้าโรงเรียนสอนคนตาบอดในจังหวัดโอคายาม่า โดยเบรลล์บล็อกแบ่งเป็น 2 แบบ
1.แบบจุด (Dot/Point Block): สื่อถึงคำว่า “หยุด” หรือ “อันตราย” มักวางไว้หน้าทางข้ามถนน ทางแยก บันได หรือขอบชานชาลารถไฟ
2.แบบเส้น (Line/Directional Block): สื่อถึงคำว่า “ไปได้” หรือ “ทางสะดวก” เพื่อนำทาง บอกทิศทางการเดินอย่างปลอดภัย

 

 

แนวคิดแบบญี่ปุ่นที่ซ่อนอยู่ในเบรลล์บล็อก เบรลล์บล็อกไม่ใช่แค่สิ่งประดิษฐ์ทางกายภาพ แต่สะท้อน แนวคิดแบบญี่ปุ่น หลายประการ
Omotenashi (โอโมเตะนาชิ) คือการบริการด้วยหัวใจที่คิดเผื่อผู้อื่นก่อนเสมอ มิยาเกะไม่ได้ทำเพื่อกำไร แต่ทำเพื่อแก้ปัญหาให้คนที่เขารักและสังคม นี่คือการออกแบบที่ “คิดเผื่อ” คนที่อาจจะถูกลืมในสังคม
Monozukuri (โมโนซึคุริ) จิตวิญญาณแห่งการสร้างสรรค์สิ่งของด้วยความประณีตและการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง จากแผ่นปูนธรรมดาในวันนั้น พัฒนาจนกลายเป็นมาตรฐานโลก (ISO) ในเวลาต่อมา
เบรลล์บล็อกเป็นมากกว่าสิ่งประดิษฐ์ คือบทเรียนของสังคม สอนให้เราเห็นว่า
– นวัตกรรม อาจเริ่มจากความห่วงใยเล็ก ๆ
– การออกแบบที่ดี ไม่จำเป็นต้อง “สวย” แต่ “ใช้ประโยชน์ได้จริง”
– สังคมที่ดี คือสังคมที่ทำให้ทุกคนใช้ชีวิตได้อย่างเท่าเทียม
ปัจจุบันเบรลล์บล็อกมีอยู่ทุกมุมโลกซึ่งทั้งหมดมีจุดกำเนิดมาจากความห่วงใยของชายชาวญี่ปุ่นคนหนึ่งที่อยากให้เพื่อนเดินกลับบ้านได้อย่างปลอดภัย ในญี่ปุ่นเริ่มติดตั้งเบรลล์บล็อกอย่างจริงจังในสถานีรถไฟ ทางเท้า และพื้นที่สาธารณะ แนวคิดนี้ถูกนำไปใช้ในยุโรป อเมริกา เอเชีย รวมถึงประเทศไทย ปัจจุบัน เบรลล์บล็อกกลายเป็นสัญลักษณ์ของ “เมืองที่เป็นมิตรกับทุกคน”

เบรลล์บล็อก (Tenji Block) คือหนึ่งในตัวอย่างชัดเจนของนวัตกรรมญี่ปุ่นที่ผสาน เทคโนโลยี + มนุษยธรรม + ความคิดแบบยั่งยืน ไม่เพียงเปลี่ยนโฉมหน้าทางเท้า แต่เปลี่ยนวิธีคิดของโลกเกี่ยวกับ การอยู่ร่วมกัน
💡 รู้หรือไม่ ปัจจุบันในญี่ปุ่นมีการฝัง QR Code หรือชิป NFC ลงในเบรลล์บล็อกเพื่อให้สมาร์ทโฟนอ่านข้อมูลเสียงบอกพิกัดได้แล้ว ซึ่งเป็นการต่อยอดนวัตกรรมเดิมไม่หยุดนิ่ง

ที่มา มูลนิธิสากลเพื่อคนพิการ , KindNovation

ความใส่ใจของญี่ปุ่นไม่ได้หยุดอยู่เพียงแค่บนพื้นถนนเท่านั้น

ความใส่ใจของญี่ปุ่นไม่ได้หยุดอยู่เพียงแค่บนพื้นถนนเท่านั้น เพราะญี่ปุ่นได้ผสานแนวคิดการออกแบบเพื่อมวลชน (Universal Design) เข้าไปในทุกรายละเอียดของชีวิตประจำวัน เพื่อทลายกำแพงและสร้างโลกที่ผู้บกพร่องทางสายตาสามารถใช้ชีวิตได้อย่างอิสระและเท่าเทียม ยังมีนวัตกรรมอื่นๆ ได้แก่

กระป๋องเครื่องดื่ม (เบียร์) ที่มีอักษรเบรลล์ (Braille on Cans)
หากใครไปญี่ปุ่นแล้วลองสังเกตที่ฝากระป๋องเครื่องดื่ม (โดยเฉพาะแอลกอฮอล์) จะพบจุดนูนๆ อยู่ข้างๆ ห่วงเปิด ที่มา เกิดจากความห่วงใยที่ว่า ผู้พิการทางสายตาจะแยกน้ำเปล่า น้ำอัดลม และเบียร์ออกจากกันได้อย่างไร? เพื่อป้องกันไม่ให้เขาสุ่มหยิบเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ไปดื่มโดยไม่ตั้งใจ จึงเกิดแนวคิดการออกแบบโดยเพิ่มอักษรเบรลล์บนกระป๋องเครื่องดื่ม

รอยบากบนกล่องนม (Notched Milk Cartons)
ลองสังเกตที่ขอบด้านบนของกล่องนมสดแท้ (100% Whole Milk) ในญี่ปุ่นจะมี “รอยบาก” รูปครึ่งวงกลมเล็กๆ อยู่หนึ่งที่ โดยมีที่มาจากรัฐบาลและผู้ผลิตร่วมกันออกแบบเพื่อช่วยให้ผู้พิการทางสายตาและผู้สูงอายุแยกแยะระหว่าง “นมสดแท้” กับ “นมปรุงแต่งหรือน้ำผลไม้” ได้ทันทีที่สัมผัส จึงเกิดแนวคิดในการออกแบบให้มีรอยบากบนกล่องนม นอกจากจะรู้ว่าเป็นนมสดแล้ว รอยบากนี้ยังถูกตำแหน่งไว้ที่ “ฝั่งตรงข้ามกับทางเปิด” เสมอ เพื่อให้รู้ว่าควรเปิดกล่องจากด้านไหนโดยไม่ต้องมอง สะท้อนถึงความละเอียดอ่อนขั้นสุด (Omotenashi)

ตั๋วรถไฟที่มีรูเจาะ (Punched Train Tickets)
ในสมัยก่อนที่ยังใช้ตั๋วกระดาษเป็นหลัก ตั๋วรถไฟขากลับของญี่ปุ่นจะมีรูเจาะเป็นรูปทรงเฉพาะ เช่น รูปตัว V หรือรูปครึ่งวงกลม ดังนั้น เพื่อให้ผู้พิการทางสายตาสามารถแยกได้ว่า “ใบไหนคือตั๋วขาไป” และ “ใบไหนคือตั๋วขากลับ” เพียงแค่ใช้มือนิ้วสัมผัสในกระเป๋า จึงเกิดแนวคิด การออกแบบที่ใช้การสัมผัส (Tactile Design) แทนการมองเห็น ซึ่งเป็นแนวคิดเดียวกันกับเบรลล์บล็อก

💡 รู้หรือไม่ เสียงสัญญาณที่ทางข้ามถนน (Talking Traffic Lights) ในญี่ปุ่น จะมีระบบเสียงที่ช่วยบอกทิศทางและความปลอดภัย คือ ทิศเหนือ-ใต้ มักใช้เสียง นกกาเหว่า (Kakkō) ส่วนทิศตะวันออก-ตะวันตก มักใช้เสียง นกกระจิบ (Piyo-piyo) เหตุผลเพื่อให้ผู้พิการรู้ว่าถ้าเขาได้ยินเสียงนกตัวนี้ แปลว่าสัญญาณไฟในทิศทางที่เขากำลังจะข้ามเปิดเขียวอยู่

ขอบคุณที่มา : Allabout-Japan , Ikidane-nippon

 

About us

บริษัทจัดหางาน เพอร์ซันแนล คอนซัลแตนท์ฯ เราเป็นบริษัทจัดหางานญี่ปุ่นในกรุงเทพ  ให้บริการจัดหางานและสรรหาบุคลากรที่มีความสามารถทั้งชาวไทยและญี่ปุ่นมาเป็นเวลากว่า 30 ปี ท่านที่สนใจหางาน อยากทำงานบริษัทญี่ปุ่น ไทยและต่างชาติ  ลงทะเบียนสมัครงานกับเพอร์ซันแนลฯ   ฟรี!! ไม่มีค่าใช้จ่าย
ต้องการฝากประวัติ Click
สอบถามโทร 02-2608454 หรือส่งเรซูเม่ (ภาษาอังกฤษ) jobs@personnelconsultant.co.th

Contact & Follow Us