就職活動 .. การหางานของนักศึกษาญี่ปุ่นกับไทยต่างกันอย่างไร？

就職活動 .. การหางานของนักศึกษาญี่ปุ่นกับไทยต่างกันอย่างไร？

ช่วงปี３ของชีวิตมหาวิทยาลัย สำหรับนักศึกษาไทยหลายคน อาจเป็นเวลาของการคิดเรื่องฝึกงาน ทริปกับเพื่อน หรือเริ่มตั้งคำถามกับตัวเองว่าเรียนจบแล้วอยากทำอะไรต่อ บางคนเริ่มหาที่ฝึกงาน บางคนลองทำงานพาร์ทไทม์ บางคนยังไม่แน่ใจว่าจะเดินไปทางไหน ทุกอย่างดูค่อยเป็นค่อยไป และยังมีเวลาให้คิด ให้ลองผิดลองถูกอยู่พอสมควร 

แต่ถ้าหันไปมองทางญี่ปุ่น ช่วงเวลาเดียวกันนี้กลับมีความหมายต่างออกไปอย่างชัดเจน สำหรับนักศึกษาส่วนใหญ่ ปี３คือจุดเริ่มต้นของกระบวนการสำคัญที่เรียกว่า “就職活動” (Shukatsudo)   หรือที่เรียกสั้นๆ ว่า “就活” (Shukatsu) เป็นกระบวนการหางานที่ไม่ได้รอให้เรียนจบก่อน แต่เริ่มต้นอย่างจริงจังตั้งแต่ยังเป็นนักศึกาาอยูคำว่ากระบวนการ อาจฟังดุธรรมดา แต่ในบริบทของญี่ปุ่น “就活” มีลักษณะคล้าย “ฤดูกาล” มากกว่า เพราะไม่ได้เป็นการที่ใครคนหนึ่งตัดสินใจสมัครงานเมื่อรู้สึกพร้อม แต่เป็นช่วงเวลาที่ทั้งรุ่น ทั้งมหาวิทยาลัย และบริษัททั่วประเทศขยับไปพร้อมกัน บริษัทจำนวนมากจะเปิดรับบัณฑิตใหม่ในช่วงเวลาใกล้เคียงกัน นักศึกษาจึงต้องเริ่มเตรียมตัวตั้งแต่ยังเรียนไม่จบ และส่วนใหญ่มักเริ่มต้นตั้งแต่ปี ３

กระบวนการไม่ได้จบแค่การส่งเรซูเม่แล้วรอเรียกสัมภาษณ์ นักศึกษาญี่ปุ่นต้องเข้าร่วมงานแนะนำบริษัท(Company Seminar) เพื่อทำความรู้จักองค์กร เขียนเอกสารสมัครงานที่เรียกว่า Entry Sheet ซึ่งต้องอธิบายแรงจูงใจ เหตุผลที่เลือกบริษัทนั้นๆ รวมถึงเล่าประสบการณ์ตัวเองอย่างละเอียด หลายบริษัทมีการวัดความถนัด จากนั้นจึงเข้าสู่การสัมภาษณ์หลาบรอบ บางที่บางมีการสัมภาษณ์กลุ่ม และสัมภาษณ์เดี่ยว กว่าจะไปขั้นตอนที่เรียกว่า “内定” (Naitei) หรือ การได้รับคำยืนยันรับเข้าทำงานล่วงหน้าก่อนเรียนจบ

ในภาพรวม ระบบนี้ดูแบบแผนและชัดเจนอย่างมาก องค์กรจัดหางานใหญ่อย่าง Recruit リクルート　หรือ Mynavi マイナビ ทำหน้าที่เป็นตัวกลางรวบรวมข้อมูลบริษัท เปิดแพลตฟอร์มให้นักศึกษาค้นหาตำแหน่งงาน สมัคร และติดตามผล ทุกอย่างถูกจัดระบบอย่างเป็นขั้นตอน ทำให้การหางานไม่ใช่เรื่องที่กระจัดกระจาย แต่เป็นเส้นทางที่ค่อนข้างชัเเจนว่าต้องทำอะไรบ้างในแต่ละช่วงเวลา อย่างไรก็ตามความเป็นระบบนี้เองก็สามารถสร้างแรงกดดันไม่น้อย เพราะเมื่อทุกคนเข้าสู่กระบวนการหางานพร้อมกัน การเปรียบเทียบก็เกิดขึ้นโดยอัตโนมัติ เพื่อนเริ่มได้ “内定” (Naitei) แล้วหรือยัง สมัครไปกี่บริษัทแล้ว ผ่านรอบไหนบ้าง คำถามเหล่านี้กลายเป็นบทสนทนาปกติในรั้วมหาวิทยาลัย ช่วงที่ควรเป็นเวลาของการเรียนรู้ หรือใช้ชีวิตนักศึกษาอย่างเต็มที่ กลับถูกแทนที่ด้วยตารางสัมนาบริษัท การเตรียมเอกสาร และการซ้อมสัมภาษณ์ 

แน่นอนว่า “就活”(Shukatsu) มีทั้งข้อดี และข้อท้าทาย ด้านหนึ่งนักศึกษาได้วางแผนล่วงหน้า ฝึกนำเสนอประสบการณ์ของตัวเอง และเรียนรู้วัฒนธรรมขององค์กรตั้งแต่ยังเรียนอยู่ อีกด้านหนึ่ง ความคาดหวังจากสังคม และการแข่งขันที่เกิดพร้อมกันทั่วประเทศ ทำให้หลายคนรู้สึกกดดัน โดยเฉพาะเมื่อเห็นเพื่อนรอบตัวเริ่มได้  “内定” (Naitei) แล้ว แต่ตัวเองยังอยู่ระหว่างการรอคำตอบ ความรู้สึกเปรียบเทียบอาจค่อยๆสะสมโดยไม่รู้ตัว 

 

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ญี่ปุ่นเองก็เริ่มตั้งคำถามกับระบบนี้มากขึ้น บางบริษัทเปิดรับสมครตลอดปีมากขึ้น บางแห่งให้ความสำคัญกีบทักษะเฉพาะด้านมากกว่า การรับบัณฑิตใหม่แบบเหมารุ่นทั้งหมด สังคมญี่ปุ่นกำลังพยายามปรับตัวให้ยืดหยุ่นขึ้นเล็กน้อย แม้โครงสร้างหลักของ  “就活”(Shukatsu) ยังคงอยู่ก็ตาม 

เมื่อมองภาพรวมแล้ว การทำความเข้าใจ  “就活”(Shukatsu)  ไม่ได้มีไว้เพื่อบอกว่าแบบไหนโหดกว่า หรือใครลำบากกว่า หากแต่ช่วยให้เราเห็นว่าการเข้าสู่โลกการทำงานไม่ได้มีเส้นทางเดียว บางสังคมให้ความสำคัญกับความพร้อมเพรียง และความเป็นระบบ บางสังคมให้คุณค่ากับความยืดหยุ่น และการค้นหาตัวเอง ไม่มีแบบใดสมบูรณ์แบบไปทั้งหมด แต่ทั้งสองแบบต่างก็สะท้อนวิธีที่สังคมมองการเติบโตของคนรุ่นใหม่ 

สำหรับนักศึกษาไทย การมองไปยัง “就活”(Shukatsu) อาจทำให้เกิดคำถามกับตัวเองว่า เราพร้อมแค่ไหนกับการวางแผนอนาคตล่วงหน้า เราให้ความสำคัญกับความมั่นคงมากน้อยเพียงใด และในขณะเดียวกัน ก็อาจทำให้เรามองเห็นคุณค่ากับความยืดหยุ่นที่มีอยู่ในบริบทของตัวเองมากขึ้น 

ท้ายที่สุดแล้ว ไม่ว่าจะเป็นระบบที่เป็น “ฤดูกาล” พร้อมเพรียงทั้งประเทศ หรือระบบที่เปิดกว้างให้แต่ละคนเลือกจังหวะของตัวเอง การก้าวออกจากรั้วมหาวิทยาลัยไปสู่โลกกการทำงานก็ยังคงเป็นช่วงเปลี่ยนผ่านของชีวิตอยู่ดี และบางทีสิ่งที่ท้าทายที่สุดอาจไม่ใช่ขั้นตอนหรือรูปแบบของระบบใดระบบหนึ่ง

ข้อมูลอ้างอิง :  Mynavi , Recruit リクルート , studyinjapan

About Us

บริษัทจัดหางาน เพอร์ซันแนล คอนซัลแตนท์ฯ เราเป็นบริษัทจัดหางานญี่ปุ่นในกรุงเทพ  ให้บริการจัดหางานและสรรหาบุคลากรที่มีความสามารถทั้งชาวไทยและญี่ปุ่นมาเป็นเวลากว่า 30 ปี
ท่านที่มองหางาน สนใจทำงานบริษัทญี่ปุ่น ไทยและต่างชาติ  ลงทะเบียนสมัครงานกับเพอร์ซันแนลฯ   ฟรี!! ไม่มีค่าใช้จ่าย
ต้องการฝากประวัติ Click
สอบถามโทร 02-2608454 หรือส่งเรซูเม่ (ภาษาอังกฤษ) jobs@personnelconsultant.co.th

Contact & Follow Us