Harassment คืออะไรในมุมญี่ปุ่น? รวม 8 ประเภทการคุกคามในที่ทำงาน

Harassment คืออะไรในมุมญี่ปุ่น? รวม 8 ประเภทการคุกคามในที่ทำงาน

การคุกคามในที่ทำงาน (Harassment) ของญี่ปุ่น มีอะไรบ้าง?
ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมาการคุกคามในที่ทำงาน (Workplace Harassment) กลายเป็นประเด็นสำคัญในองค์กรญี่ปุ่นอย่างมาก ไม่ว่าจะเป็นบริษัทญี่ปุ่นในประเทศ หรือบริษัทญี่ปุ่นในต่างประเทศ เช่น ไทย หลายคนอาจเข้าใจว่า Harassment มีแค่การล่วงละเมิดทางเพศ แต่ในความเป็นจริง ประเทศญี่ปุ่นมีการแบ่งประเภท Harassment อย่างชัดเจน และครอบคลุมพฤติกรรมหลากหลายรูปแบบ

Harassment คืออะไร?
ในบริบทของญี่ปุ่น Harassment (ハラスメント) หมายถึง การกระทำ คำพูด หรือพฤติกรรมใด ๆ ที่ทำให้ผู้อื่นรู้สึกไม่สบายใจ ถูกกดดัน เสียศักดิ์ศรี หรือเกิดความเครียดในการทำงาน ซึ่งไม่จำเป็นต้องมี “เจตนาไม่ดี” แต่ถ้าผู้ถูกกระทำ “รู้สึกถูกคุกคาม” ก็อาจเข้าข่ายทันที

Harassment (ハラスメント) ในญี่ปุ่นเป็นเรื่องที่องค์กรให้ความสำคัญมาก โดยเฉพาะหลังจากมีการแก้กฎหมายแรงงาน ทำให้บริษัทต้องมีมาตรการป้องกันอย่างชัดเจน คำว่า Harassment ในบริบทญี่ปุ่น ไม่ได้มีแค่เรื่องทางเพศ แต่รวมถึง “พฤติกรรมที่ทำให้ผู้อื่นรู้สึกไม่สบายใจ ถูกกดดัน หรือเสียศักดิ์ศรี”

ในวัฒนธรรมการทำงานของญี่ปุ่น เรื่อง Harassment หรือที่คนญี่ปุ่นเรียกสั้น ๆ ว่า “ฮารา” (ハラ) เป็นเรื่องที่อ่อนไหวและซีเรียสมากเพราะญี่ปุ่นมีกฎหมายควบคุมเรื่องนี้ในองค์กรอย่างเข้มงวด
สิ่งที่คนไทยอาจมองว่าเป็นการ “แซวเล่น” “ถามไถ่ตามประสาคนสนิท” หรือ “การดุเพื่อให้ได้ดี” ในมุมมองของคนญี่ปุ่น (โดยเฉพาะในบริบทการทำงาน) อาจถูกจัดเป็น Harassment ได้ทันที โดยแบ่งออกเป็นประเภทหลัก ๆ ที่ต้องระวัง

1. Power Harassment (パワハラ) – การใช้อำนาจกดดัน
ความหมาย การที่หัวหน้า ผู้มีอำนาจ ตำแหน่งหน้าที่หรือความอาวุโส ใช้อำนาจเกินขอบเขตหรือใช้ในทางที่ไม่เหมาะสม ข่มขู่ ทำให้ลูกน้องเกิดความเครียด เสียศักดิ์ศรี หรือถูกกดดันเกินสมควร ซึ่งถือเป็นรูปแบบที่พบมากที่สุดในองค์กร
ตัวอย่างสถานการณ์
• ด่าลูกน้องต่อหน้าคนอื่น เช่น “ทำไมโง่แบบนี้!”
• สั่งงานที่ “เป็นไปไม่ได้” หรือเกินขอบเขตหน้าที่
• ไม่มอบหมายงานเลย (กลั่นแกล้งให้ไม่มีบทบาท)
• ส่งข้อความตำหนินอกเวลางานตลอด
ตัวอย่างคำพูดหรือประโยค
「やる気がないなら、いつでも辞めていいよ」 ความหมาย: “ถ้าไม่มีใจอยากจะทำ จะลาออกเมื่อไหร่ก็ได้นะ”
「こんなこともできないの？小学生でもできるよ」 ความหมาย: “เรื่องแค่นี้ก็ทำไม่ได้เหรอ? เด็กประถมยังทำได้เลย” เป็นการดูถูกความสามารถ (เปรียบเทียบกับผู้อื่นในเชิงลบ)
「お前の代わりなんていくらでもいる」 ความหมาย: “คนที่จะมาแทนที่แกมีถมเถไป”

2. Sexual Harassment (セクハラ) – การคุกคามทางเพศ
หมายถึง พฤติกรรม คำพูด หรือการกระทำที่มีลักษณะทางเพศ ทำให้อีกฝ่ายรู้สึกไม่สบายใจ เป็นรูป ไม่ใช่แค่การลวนลามทางกาย แต่รวมถึงคำพูดเกี่ยวกับรูปร่างหน้าตา เพศสภาพ และสถานะครอบครัว ด้วย (คนญี่ปุ่นถือว่าเรื่องส่วนตัวคือเรื่องส่วนตัวจริง ๆ) เป็นอีกหนึ่งรูปแบบที่คนคุ้นเคยมากที่สุดแต่ก็ยังเกิดขึ้นบ่อย
ตัวอย่างสถานการณ์
• แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับรูปร่างหรือหน้าตา เช่น “หุ่นดีนะ”
• ชวนไปกินข้าวแบบมีนัยยะ
• ส่งข้อความส่วนตัวเชิงลามก
• แตะเนื้อต้องตัวโดยไม่จำเป็น

ตัวอย่างคำพูดหรือประโยค
「もういい歳なんだから、早く結婚しなよ」ความหมาย: “อายุขนาดนี้ รีบแต่งงานได้แล้วนะ”
「最近太った？」「今日の服、ずいぶんセクシーだね」 ความหมาย: “ช่วงนี้อ้วนขึ้นปะ?” / “เสื้อผ้าวันนี้ เซ็กซี่จังเลยนะ” การวิจารณ์รูปร่าง หน้าตา หรือการแต่งกาย (Body Shaming / Sexual comment) แม้คนพูดจะคิดว่าทักทายเฉย ๆ ก็ตาม

3. Maternity Harassment (マタハラ) – การคุกคามหญิงตั้งครรภ์
หมายถึง การพูดจาเหน็บแนม คัดค้าน การกดดัน หรือเลือกปฏิบัติกับพนักงานที่ตั้งครรภ์ หรือเกี่ยวกับใช้สิทธิ์ลาคลอด เลี้ยงดูบุตร ญี่ปุ่นให้ความสำคัญมาก เพราะเกี่ยวกับสิทธิแรงงานโดยตรง
ตัวอย่างสถานการณ์
• พูดว่า “ท้องแล้วก็ลาออกเถอะ”
• ลดตำแหน่งหลังกลับจากลาคลอด
• ไม่ให้ใช้สิทธิ์ลางานดูแลลูก
ตัวอย่างคำพูดหรือประโยค
「この忙しい時期に産休（育休）取るの？」 ความหมาย: “จะมาลาคลอด (ลาเลี้ยงลูก) ช่วงที่งานกำลังยุ่ง ๆ แบบนี้เนี่ยนะ?”

ที่มา : tpaeduways  , marumura , Japantoday

 

 

4.Paternity Harassment (パタハラ) – กดดันพ่อที่ลางานเลี้ยงลูก
หมายถึง การกดดันผู้ชายที่ต้องการใช้สิทธิ์ลางานเพื่อดูแลลูก/ครอบครัว ถือเป็นประเด็นใหม่ที่ญี่ปุ่นผลักดันมากขึ้นในช่วงหลัง เช่น เป็นผู้ชายจะลาเลี้ยงลูกทำไม? ไม่อนุมัติวันลาโดยไม่มีเหตุผล เป็นต้น ตัวอย่าง 「男のくせに育休なんて取るの？」ความหมาย: “เป็นผู้ชายแท้ ๆ จะลาไปเลี้ยงลูกเนี่ยนะ?”

5. Moral Harassment (モラハラ) – การทำร้ายจิตใจ
หมายถึง การใช้คำพูดหรือพฤติกรรมที่ทำร้ายจิตใจหรือทำให้ผู้อื่นเสียความรู้สึก กลั่นแกล้งทางอารมณ์ หรือการประชดประชัน โดยไม่จำเป็นต้องใช้อำนาจโดยตรง มักเกิดในระดับเพื่อนร่วมงาน
ตัวอย่างสถานการณ์
• นินทา / ใส่ร้าย
• เพิกเฉย เมินเฉย ไม่พูดด้วย (ignore)
• ประชดประชันซ้ำ ๆ
ตัวอย่างคำพูดหรือประโยค
「へえ、定時で帰れて羨ましいな」 ความหมาย : “เหรอ กลับตรงเวลาเป๊ะ น่าอิจฉาจังเลยน้า”
「日本語（またはタイ語）下手くそだね、何年やってんの？」 ความหมาย: “ภาษาแย่จัง เรียน/ทำงานมาตั้งกี่ปีแล้วเนี่ย”

6. Alcohol Harassment (アルハラ) – บังคับดื่มแอลกอฮอล์
หมายถึง การบังคับหรือกดดันให้ดื่มแอลกอฮอล์ เป็นวัฒนธรรมเก่าที่ ปัจจุบันองค์กรญี่ปุ่นเริ่มลดพฤติกรรมนี้
ตัวอย่างสถานการณ์
• บังคับให้ดื่มในงานเลี้ยงบริษัท
• ล้อเลียนคนที่ไม่ดื่ม
• ใช้การดื่มเป็นเงื่อนไขเข้าสังคม

7. Customer Harassment (カスハラ) – ลูกค้าคุกคามพนักงาน
หมายถึง ลูกค้าที่ร้องเรียน เรียกร้อง ใช้คำพูด การกระทำที่ดูหมิ่นและปฏิบัติต่อพนักงานอย่างไม่สมเหตุสมผล ปัจจุบันบริษัทญี่ปุ่นเริ่มปกป้องพนักงานมากขึ้น ตัวอย่างสถานการณ์ เช่น ด่าหยาบคาย การเรียกร้องเกินเหตุ หรือการข่มขู่
จากเหตุการณ์ที่พนักงานบริการถูกเรียกร้องอย่างไม่เหมาะสมหรือถูกดูหมิ่นเกิดขึ้นบ่อยครั้ง จนกลายเป็นประเด็นที่ได้รับความสนใจ จนเกิดเป็น”ข้อบัญญัติป้องกันการคุกคามจากลูกค้า” ฉบับแรก เมื่อวันที่ 4 ตุลาคม 2024 และจะมีผลบังคับใช้ตั้งแต่เดือนเมษายน 2025 เป็นต้นไป
อ้างอิง japaijapan

8. Academic Harassment (アカハラ) – ในองค์กรการศึกษา
หมายถึง การใช้อำนาจในเชิงวิชาการกดดันผู้อื่น
ตัวอย่างสถานการณ์
• อาจารย์กลั่นแกล้งนักศึกษา
• ไม่ให้จบโดยไม่มีเหตุผล

นอกจากนี้ ที่ญี่ปุ่นให้ความสำคัญกับคำว่า การคุกคามมาก ปกติอาจจะได้ยินคำว่า Sexual Harassment (セクハラ) บ่อยๆ แต่ปัจจุบันมี Harassment (ハラスメント) เกิดขึ้นอีกหลายแบบ อะไรๆ ที่ดูเป็นการรบกวนคนอื่นจะใช้คำว่า Harassment ハラスメントกันเยอะขึ้น เช่น フキハラ (ฟุคิฮาระ) พฤติกรรมที่เข้าข่าย เช่นถอนหายใจบ่อย ๆ ถอนหายใจแรง การจิ๊ปากแรง ๆ ปิดประตูเสียงดัง หรือวางของกระแทกเป็นต้น หรืออีกตัวอย่าง คือ スメハラ (สุเมะฮะระ) มาจากคำว่า (Smell Harassment) เป็นการการคุกคามด้วยกลิ่น คือการสร้างรำคาญและความลำบากใจให้กับคนรอบข้างซึ่งเกิดจากลิ่น  ที่มา JapanSalaryman

สิ่งสำคัญที่ทำให้มุมมองระหว่างคนไทยและคนญี่ปุ่นมองเรื่องนี้ต่างกัน คือ เส้นแบ่งพื้นที่ส่วนตัว(Privacy Boundary) ในวัฒนธรรมไทย การถามไถ่เรื่องส่วนตัวหรือการทักทายรูปร่าง หน้าตา อายุ และสถานะครอบครัว ถือเป็นมารยาทและการแสดงความใส่ใจ เพื่อกระชับความสัมพันธ์ แต่สำหรับองค์กรญี่ปุ่น เรื่องเหล่านี้ถูกมองว่าเป็นพื้นที่ต้องห้ามในเวลางาน ดังนั้น การพูดจาบางคำพูดที่บางทีเรายังไม่คิดว่าเป็นการคุกคามแต่บริษัทญี่ปุ่นก็จะระวังการใช้คำเหล่านี้

ทำไมองค์กรญี่ปุ่นถึงให้ความสำคัญกับ Harassment?
เพราะส่งผลโดยตรงต่อประสิทธิภาพการทำงาน สุขภาพจิตพนักงาน ภาพลักษณ์องค์กร และนำไปสู่การลาออกของพนักงาน ในบางกรณี อาจนำไปสู่คดีความได้ Harassment ไม่ใช่เรื่องเล็กในองค์กร การคุกคามในที่ทำงานไม่ใช่แค่ปัญหาส่วนบุคคล โดยเฉพาะบริษัทญี่ปุ่นที่ให้ความสำคัญกับความเคารพซึ่งกันและกัน วัฒนธรรมองค์กร ความยั่งยืนของทีม ดังนั้น การเข้าใจ Harassment อย่างถูกต้อง จะช่วยให้พนักงานทำงานร่วมกันได้อย่างปลอดภัยและมีประสิทธิภาพมากขึ้น

ที่มา : tpaeduways  , marumura , Japantoday

About Us

บริษัทจัดหางาน เพอร์ซันแนล คอนซัลแตนท์ฯ เราเป็นบริษัทจัดหางานญี่ปุ่นในกรุงเทพ  ให้บริการจัดหางานและสรรหาบุคลากรที่มีความสามารถทั้งชาวไทยและญี่ปุ่นมาเป็นเวลากว่า 30 ปี
ท่านที่มองหางาน สนใจทำงานบริษัทญี่ปุ่น ไทยและต่างชาติ  ลงทะเบียนสมัครงานกับเพอร์ซันแนลฯ   ฟรี!! ไม่มีค่าใช้จ่าย
ต้องการฝากประวัติ Click
สอบถามโทร 02-2608454 หรือส่งเรซูเม่ (ภาษาอังกฤษ) jobs@personnelconsultant.co.th

Contact & Follow Us