ญี่ปุ่นเปิดสำนักงานจัดการภัยพิบัติแล้ว พร้อมวิธีเอาตัวรอดจากแผ่นดินไหวที่คนไทยควรรู้

สำนักงานจัดการภัยพิบัติ

เมื่อวันจันทร์ที่ 2 พฤศจิกายน 2026 ที่ผ่านมา ประเทศญี่ปุ่นได้เปิดตัว สำนักงานจัดการภัยพิบัติ (防災庁 / The National Disaster Management Agency) ขึ้นอย่างเป็นทางการ ซึ่งเป็นหน่วยงานระดับชาติแห่งใหม่เพื่อเสริมศักยภาพความพร้อมในการรับมือภัยธรรมชาติครั้งใหญ่ ไม่ว่าจะเป็นแผ่นดินไหวรุนแรงแถบชายฝั่งแปซิฟิก เหตุแผ่นดินไหวในกรุงโตเกียว หรือการปะทุของภูเขาไฟฟูจิ

หน่วยงานนี้มีบุคลากรกว่า 350 คน รับผิดชอบครอบคลุมตั้งแต่การเตรียมความพร้อมล่วงหน้า การเผชิญเหตุฉุกเฉิน ตลอดจนภารกิจฟื้นฟูหลังเกิดภัยพิบัติ ทั้งนี้ องค์กรดังกล่าวไม่ได้จัดตั้งขึ้นเพื่อรองรับภัยพิบัติรูปแบบใดรูปแบบหนึ่งโดยเฉพาะ ทว่าตั้งขึ้นมาเพื่อปิดช่องว่างในการบริหารจัดการ ท่ามกลางความกังวลว่าญี่ปุ่นมีความพร้อมเพียงพอหรือไม่ หากต้องเผชิญวิกฤตซ้ำรอยเหตุการณ์แผ่นดินไหวและสึนามิครั้งใหญ่ทางภาคเหนือเมื่อปี 2554 ซึ่งคร่าชีวิตผู้คนไปเกือบ 20,000 คน รวมถึงภัยพิบัตินิวเคลียร์ฟุกุชิมะที่ตามมาหลังจากนั้น

ข้อมูลอ้างอิง: channelnewsasia 

หน่วยงานใหม่นี้เกี่ยวกับคนไทยในญี่ปุ่นอย่างไร

ในทางปฏิบัติ ผู้อยู่อาศัยอย่างเราจะยังไม่เห็นการเปลี่ยนแปลงทันที สิ่งที่คุ้นเคยอยู่แล้วอย่างการแจ้งเตือนในโทรศัพท์ การประกาศผ่านลำโพงของเมือง และศูนย์พักพิงของเขตหรือเทศบาล ยังทำงานตามเดิม แต่ผลระยะยาวที่น่าจะเกิดขึ้นมี 3 เรื่อง

• ข้อมูลจากรัฐรวมเป็นจุดเดียวมากขึ้น ลดความสับสนว่าต้องฟังคำสั่งจากหน่วยงานไหนในยามฉุกเฉิน
• การเตรียมพื้นที่เสี่ยงเฉพาะจุด คนที่อาศัยแถวชายฝั่งแปซิฟิกหรือโตเกียวและปริมณฑลน่าจะเห็นการซ้อมและมาตรการใหม่ๆ มากขึ้น
• การฟื้นฟูหลังเหตุการณ์ เป็นอีกภารกิจหนึ่งของหน่วยงาน ซึ่งสำคัญกับคนที่อาจต้องย้ายที่พักหรือเสียงานหลังภัยพิบัติ

ข้อควรจำ: หน่วยงานระดับประเทศช่วยวางระบบได้ แต่คนที่ต้องตัดสินใจในช่วงสิบวินาทีแรกของแผ่นดินไหวก็คือตัวเราเอง

วิธีเอาตัวรอดเบื้องต้นเมื่อเกิดแผ่นดินไหว

หลักการสำคัญคือ ป้องกันศีรษะ ไม่ตื่นตระหนก และอย่ารีบวิ่งออกไปข้างนอก แยกตามสถานการณ์ได้ดังนี้

ถ้าอยู่ในห้องพักหรือบ้าน
1. มุดใต้โต๊ะที่แข็งแรงและจับขาโต๊ะไว้ ถ้าไม่มีโต๊ะ ให้ใช้หมอนหรือกระเป๋าคลุมศีรษะ แล้วย่อตัวลงต่ำ
2. อยู่ห่างจากตู้ ชั้นวางของ ตู้เย็น และหน้าต่างกระจก ของเหล่านี้ล้มและแตกได้ง่าย
3. อย่าวิ่งออกจากตึกขณะที่ยังสั่น อันตรายส่วนใหญ่มักเกิดจากของหล่นใส่ระหว่างวิ่ง
4. เมื่อหยุดสั่นแล้วให้เปิดประตูไว้ เพราะบางครั้งวงกบบิดจนประตูติด ทำให้ออกไม่ได้
5. ปิดแก๊สและตัดไฟเมื่อปลอดภัย เครื่องวัดแก๊สสมัยใหม่ส่วนใหญ่ตัดอัตโนมัติเมื่อสั่นแรง แต่ควรเช็กซ้ำ
6. ใส่รองเท้าก่อนเดิน เศษแก้วบนพื้นเป็นสาเหตุบาดเจ็บที่พบบ่อยหลังเหตุการณ์
7. ห้ามใช้ลิฟต์ ในช่วงที่เกิดแผ่นดินไหวและหลังจากนั้นเด็ดขาด ให้ใช้บันไดแทน

ถ้าอยู่ข้างนอก
ให้ย้ายออกจากกำแพงปูน ตู้กดน้ำอัตโนมัติ ป้ายโฆษณา และอาคารที่มีกระจกด้านนอก ถ้าอยู่ในที่โล่งให้ยืนห่างจากสายไฟและเสาไฟ ใช้กระเป๋าคลุมศีรษะ

ถ้าอยู่บนรถไฟหรือรถยนต์
บนรถไฟให้จับราวหรือห่วงแน่นๆ แล้วทำตามประกาศของพนักงาน ถ้าอยู่บนรถยนต์ให้ค่อยๆ ลดความเร็ว เปิดไฟฉุกเฉิน แล้วจอดชิดทางซ้าย ฟังข้อมูลจากวิทยุหรือโทรศัพท์ก่อนตัดสินใจเคลื่อนที่ต่อ

ถ้าอยู่ใกล้ชายฝั่ง
อย่ารอให้มีประกาศสึนามิ ถ้าสั่นแรงหรือสั่นนานให้รีบขึ้นที่สูงทันที และอย่ากลับไปดูทะเลหรือเก็บของ เพราะสึนามิมักมาหลายระลอก และระลอกแรกไม่ใช่ระลอกที่ใหญ่ที่สุดเสมอไป

เตรียมตัวก่อนเกิดเหตุ: เรื่องที่คนไทยในญี่ปุ่นมักมองข้าม

คนที่เพิ่งย้ายมา หรือกำลังหางานญี่ปุ่นอยู่ มักให้ความสำคัญกับค่าเช่าและรถไฟมากกว่าความปลอดภัยของห้อง ลองเช็กรายการเหล่านี้ดู

1. รู้จักระดับความรุนแรงแบบญี่ปุ่น
ญี่ปุ่นใช้มาตราชินโด (震度) ตั้งแต่ 0 ถึง 7 ซึ่งวัดแรงสั่นสะเทือน ณ จุดที่เราอยู่ ต่างจากมาตราขนาด (Magnitude) ที่วัดพลังงานของแผ่นดินไหว ตั้งแต่ชินโด 5 ขึ้นไปเริ่มมีของหล่นและเดินลำบาก ควรจำตัวเลขนี้ไว้เพราะข่าวของญี่ปุ่นรายงานด้วยมาตรานี้เป็นหลัก

2. ติดตั้งแอปแจ้งเตือนภาษาที่อ่านออก
โทรศัพท์ในญี่ปุ่นรับสัญญาณเตือนแผ่นดินไหวฉุกเฉินได้อัตโนมัติ เสียงดังและสั่นแรงมาก ซึ่งสร้างความตกใจให้ผู้มาใหม่ได้ ควรลงแอปเสริม เช่น Safety tips ของสำนักงานการท่องเที่ยวญี่ปุ่น และ NHK World-Japan ซึ่งมีข้อมูลหลายภาษา (ตรวจสอบภาษาที่รองรับในแอปอีกครั้งก่อนใช้งาน)
บทความที่เกี่ยวข้อง: 4 แอปพลิเคชันเช็กภัยพิบัติและแผ่นดินไหวในญี่ปุ่นที่ต้องมีติดเครื่อง (อัปเดตปี 2026)

3. ดูแผนที่ความเสี่ยงของพื้นที่ที่อยู่
ที่ว่าการเขตหรือเว็บไซต์เทศบาลมี ハザードマップ (Hazard Map) ให้ดูว่าบ้านอยู่ในพื้นที่เสี่ยงน้ำท่วม ดินถล่ม หรือสึนามิหรือไม่ และควรรู้ว่าที่หลบภัยใกล้บ้านอยู่ตรงไหน โดยแยกให้ออกระหว่าง ที่อพยพฉุกเฉิน (指定緊急避難場所) สำหรับหนีในนาทีแรก กับ ศูนย์พักพิง (指定避難所) สำหรับพักอาศัยหลังเหตุการณ์ สองแห่งนี้ไม่ใช่ที่เดียวกันเสมอไป

4. เตรียมกระเป๋าฉุกเฉินและสำรองของใช้
อย่างน้อยควรมีของสำหรับ 3 วัน และถ้าทำได้ควรเตรียมให้ได้ราว 1 สัปดาห์ เพราะหลังภัยพิบัติใหญ่ การขนส่งอาจหยุดชะงักหลายวัน ของที่ควรมี

• น้ำดื่ม (ประมาณ 3 ลิตรต่อคนต่อวัน) และอาหารที่ไม่ต้องแช่เย็น
• ไฟฉาย แบตสำรอง และวิทยุพกพา
• ยาประจำตัว เอกสารสำคัญ (พาสปอร์ต, Zairyu Card) ฉบับถ่ายสำเนา และเงินสด
• ห่อเสื้อผ้าเบาๆ ผ้าห่ม และรองเท้าไว้ข้างเตียง
• ถุงขยะและกระดาษทิชชูสำหรับห้องน้ำฉุกเฉิน

บทความที่เกี่ยวข้อง: คู่มือจัด “กระเป๋าฉุกเฉิน” รับมือแผ่นดินไหวในญี่ปุ่น ฉบับอัปเดต 2026

5. ยึดเฟอร์นิเจอร์ให้แน่น
ตู้เสื้อผ้าหรือชั้นหนังสือที่ไม่ได้ยึดคือความเสี่ยงอันดับต้นๆ ในห้อง ร้านร้อยเยนและร้านวัสดุก่อสร้างมีอุปกรณ์ยึดตู้ ให้วางของหนักไว้ชั้นล่าง และอย่าวางตู้สูงใกล้เตียงนอน

6. วางแผนติดต่อครอบครัวและเพื่อน
หลังเหตุการณ์ใหญ่ สายโทรศัพท์มักแน่นจนโทรไม่ติด ญี่ปุ่นมีบริการฝากข้อความช่วงภัยพิบัติผ่านเบอร์ 171 และ Web171 ให้ฝึกใช้ไว้ก่อน และนัดจุดนัดพบกับคนใกล้ตัว แจ้งครอบครัวที่ไทยด้วยว่าเราปลอดภัยผ่านข้อความสั้นๆ ผ่านแอปแชต เพราะใช้ข้อมูลน้อยกว่าการโทร

7. เข้าร่วมการซ้อมอพยพ
ที่ทำงาน โรงเรียนภาษา และหอพักส่วนใหญ่มีการซ้อมอพยพ (避難訓練) ปีละครั้ง อย่าข้าม เพราะการได้ลองทำจริงช่วยให้ร่างกายจำได้ในวันที่ตกใจ ย่านชุมชนและเขตต่างๆ ก็มีกิจกรรมซ้อมที่เปิดให้ชาวต่างชาติเข้าร่วม ลองถามที่ว่าการเขต

คำถามที่พบบ่อย

Q: แผ่นดินไหวเล็กๆ ต้องอพยพไหม?
A: ส่วนใหญ่ไม่ต้อง ให้ป้องกันตัวระหว่างสั่น แล้วเช็กข่าวจากสำนักงานอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่น (JMA) หรือ NHK ว่ามีคำเตือนสึนามิหรือไม่

Q: ถ้าไม่เข้าใจภาษาญี่ปุ่นจะทำอย่างไร?
A: เปิดข่าวภาษาอังกฤษของ NHK World หรือถามเพื่อนบ้านที่อยู่ใกล้ๆ ศูนย์พักพิงบางแห่งมีล่ามอาสาสมัคร และที่ว่าการเขตมักมีข้อมูลหลายภาษา

Q: สถานทูตไทยช่วยอะไรได้บ้าง?
A: ควรติดตามประกาศและช่องทางติดต่อของสถานเอกอัครราชทูตไทยในโตเกียวและสถานกงสุลใหญ่ในโอซากาไว้ล่วงหน้า และตรวจสอบข้อมูลล่าสุดจากช่องทางทางการเสมอ

การเปิดสำนักงานจัดการภัยพิบัติเป็นสัญญาณที่ดีว่าญี่ปุ่นจริงจังกับการรับมือภัยพิบัติมากขึ้น แต่คนที่ใช้ชีวิตญี่ปุ่นมานานต่างรู้ว่าสิ่งที่ช่วยได้จริงคือนิสัยเล็ก ๆ ที่ทำก่อนเกิดเหตุ เช่น รู้ว่าที่หลบภัยอยู่ตรงไหน มีน้ำและไฟฉายติดบ้าน และจำได้ว่าต้องมุดโต๊ะก่อนวิ่ง

ลองใช้เวลาครึ่งชั่วโมงสุดสัปดาห์นี้ เปิดแผนที่ความเสี่ยงของเขตที่อยู่ ติดตั้งแอป แล้วเช็กกระเป๋าฉุกเฉินสักรอบ การเตรียมตัวแบบนี้ไม่ได้ทำให้ชีวิตที่ญี่ปุ่นน่ากลัวขึ้น แต่ทำให้อุ่นใจขึ้น

หมายเหตุ: บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป ในเหตุการณ์จริงให้ปฏิบัติตามคำสั่งของ JMA และเจ้าหน้าที่ท้องถิ่นเป็นหลัก

About us

บริษัทจัดหางาน ไทย นิปปอน เฟลโลซิป จำกัด (THAI NIPPON FELLOWSHIP RECRUITMENT) คือผู้เชี่ยวชาญด้านการจัดหางานและสรรหาบุคลากรไทยไปทำงานที่ประเทศญี่ปุ่น รองรับวีซ่าทำงานด้านวิศวกรรม มนุษยศาสตร์ และงานระหว่างประเทศ (技術・人文知識・国際業務ビザ) ในสายงานวิศวกรรม มนุษยศาสตร์ และงานระหว่างประเทศ ครอบคลุมทุกระดับทักษะภาษาญี่ปุ่น (N1-N3) สำหรับผู้ที่สนใจหางานที่ญี่ปุ่นและต้องการไปทำงานที่ญี่ปุ่นกับองค์กรชั้นนำอย่างถูกต้องตามกฎหมาย สามารถลงทะเบียนสมัครงานกับเราได้
ฟรี! ไม่มีค่าใช้จ่าย

ไทย นิปปอน ทีม พร้อมให้คำปรึกษาตั้งแต่ขั้นตอนสมัครงาน จนถึงบินไปทำงานญี่ปุ่นจริง ฟรี!
👇🏻กดติดตามเพื่อติดตามข่าวสารและอัพเดตงานญี่ปุ่นก่อนใคร!