ยื่นภาษีปีแรก 2569: คู่มือภาษีฉบับเด็กจบใหม่และมนุษย์เงินเดือน
การเรียนจบและเริ่มต้นทำงานเป็นก้าวสำคัญของชีวิต เพราะนอกจากจะมีรายได้เป็นของตัวเองแล้ว ยังเป็นจุดเริ่มต้นของการวางแผนการเงินในระยะยาวด้วย แต่สำหรับ First Jobber หรือคนที่เพิ่งเข้าสู่โลกของการทำงาน เรื่องหนึ่งที่หลายคนอาจยังไม่คุ้นเคยก็คือ ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา หลายคนอาจสงสัยว่า เงินเดือนเท่าไรถึงต้องเสียภาษี หากเพิ่งทำงานได้ไม่กี่เดือนต้องยื่นภาษีหรือไม่ โบนัสต้องนำมาคำนวณด้วยหรือเปล่า และต้องเตรียมเอกสารอะไรบ้างก่อนยื่นแบบ
บทความนี้จะพาไปทำความเข้าใจเรื่องภาษีตั้งแต่พื้นฐาน วิธีคำนวณเงินได้สุทธิ ค่าลดหย่อนที่ควรรู้ ไปจนถึงขั้นตอนการยื่นภาษีออนไลน์ เพื่อให้คนเริ่มทำงานสามารถเตรียมตัวได้อย่างถูกต้อง
1. First Jobber ต้องยื่นภาษีไหม? ยื่นภาษีไม่ได้แปลว่าต้องเสียภาษีเสมอไป
สิ่งแรกที่ควรทำความเข้าใจคือ การยื่นภาษีกับการเสียภาษีเป็นคนละเรื่องกัน
การยื่นภาษีคือการรายงานข้อมูลรายได้ต่อกรมสรรพากร ส่วน การเสียภาษีคือการชำระเงินเมื่อคำนวณแล้วพบว่ามีภาษีที่ต้องชำระตามกฎหมาย ดังนั้น แม้จะมีหน้าที่ยื่นแบบ ก็ไม่ได้หมายความว่าจะต้องจ่ายภาษีทุกคน สำหรับผู้มีรายได้จากเงินเดือนเพียงอย่างเดียว เกณฑ์เบื้องต้นในการพิจารณาหน้าที่การยื่นแบบ ได้แก่
● คนโสด: มีเงินเดือนรวมเกิน 120,000 บาทต่อปี
● ผู้มีคู่สมรส: มีเงินเดือนรวมเกิน 220,000 บาทต่อปี โดยต้องพิจารณาสถานภาพสมรสและหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง
ตัวเลขเหล่านี้เป็นเกณฑ์พิจารณาหน้าที่การยื่นแบบไม่ใช่เกณฑ์ที่ใช้ตัดสินว่าจะต้องเสียภาษีเท่าไรโดยตรง ทั้งนี้ ผู้ที่มีรายได้จากงานฟรีแลนซ์ ค่านายหน้า หรือธุรกิจส่วนตัว อาจมีวิธีการยื่นแบบแตกต่างออกไป จึงควรตรวจสอบหลักเกณฑ์ของกรมสรรพากรให้ตรงกับประเภทเงินได้ของตนเอง
ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาคิดจากรายได้ตลอดปีปฏิทิน (1 มกราคม ถึง 31 ธันวาคม) แล้วยื่นในช่วงเดือนมกราคมถึงมีนาคมของปีถัดไป นั่นหมายความว่ารายได้ที่ได้รับตลอดปี 2569 จะต้องยื่นในช่วงต้นปี 2570 แต่กำหนดการอาจจะไม่ตรงกันกับปีก่อน จึงควรตรวจสอบจากเว็บไซต์กรมสรรพากรอีกครั้ง
รายละเอียดเพิ่มเติม ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา
2. เงินเดือนเท่าไรถึงต้องเสียภาษี? เข้าใจสูตรคำนวณก่อน
ประเทศไทยใช้ระบบภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาแบบอัตราก้าวหน้า หมายความว่า เมื่อเงินได้สุทธิเพิ่มขึ้น ภาษีในแต่ละส่วนจะคำนวณตามอัตราของขั้นนั้น ไม่ใช่นำอัตราภาษีสูงสุดมาคูณกับรายได้ทั้งหมด
สูตรคำนวณเบื้องต้นคือ เงินได้สุทธิ = เงินได้ทั้งปี − ค่าใช้จ่าย − ค่าลดหย่อน
เงินได้ทั้งปีอาจประกอบด้วยเงินเดือน โบนัส และรายได้อื่นที่ต้องนำมาคำนวณตามกฎหมาย จากนั้นจึงหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อนที่มีสิทธิใช้ ก่อนนำเงินได้สุทธิไปคำนวณภาษี
สำหรับเงินเดือน โดยทั่วไปสามารถหักค่าใช้จ่ายได้ 50% ของเงินได้ แต่ไม่เกิน 100,000 บาท และมีค่าลดหย่อนส่วนตัวตามเกณฑ์ทั่วไป 60,000 บาท ทั้งนี้ ต้องตรวจสอบสิทธิและกฎหมายของปีภาษีที่ยื่นจริงอีกครั้ง
สรุป คือ ค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อนส่วนตัวสามารถหักได้สูงสุด 160,000 บาท และหากเงินได้สุทธิไม่เกิน 150,000 บาท ก็ไม่ต้องเสียภาษี
จากตัวอย่าง เงินได้สุทธิอยู่ในช่วงที่ได้รับยกเว้นภาษีตามเกณฑ์ทั่วไป จึงไม่มีภาษีที่ต้องชำระจากการคำนวณเบื้องต้นนี้ อย่างไรก็ตาม หากมีโบนัส รายได้เสริม หรือรายการหักลดหย่อนอื่น ผลการคำนวณอาจเปลี่ยนแปลงได้
รายละเอียดเพิ่มเติม วิธีการคำนวณภาษี
3. ค่าลดหย่อนภาษีที่ First Jobber และคนเริ่มทำงานควรรู้
ค่าลดหย่อนเป็นสิทธิที่ช่วยลดเงินได้สุทธิซึ่งนำไปคำนวณภาษี โดยสิทธิที่ควรตรวจสอบมีหลายประเภท ได้แก่
● ค่าลดหย่อนส่วนตัว: โดยทั่วไปอยู่ที่ 60,000 บาท
● เงินสมทบประกันสังคม: สามารถใช้สิทธิได้ตามเงินสมทบที่จ่ายจริงและเพดานที่กฎหมายกำหนด
● ประกันชีวิตและประกันสุขภาพ: ใช้ลดหย่อนได้ตามประเภท จำนวนเงิน และเงื่อนไขที่กรมสรรพากรกำหนด
● กองทุนสำรองเลี้ยงชีพและกองทุนเพื่อการเกษียณ: เช่น RMF หรือกองทุนอื่นที่เข้าเกณฑ์ โดยต้องตรวจสอบวงเงินและเงื่อนไขเฉพาะของแต่ละผลิตภัณฑ์
● ค่าลดหย่อนครอบครัว ดอกเบี้ยบ้าน และเงินบริจาค: ใช้สิทธิได้เมื่อเข้าเงื่อนไขและมีหลักฐานประกอบตามที่กฎหมายกำหนด
สำหรับ First Jobber สิ่งสำคัญไม่ใช่การพยายามหาค่าลดหย่อนให้ได้มากที่สุด แต่คือการตรวจสอบสิทธิที่ตนเองมีอยู่จริง ไม่จำเป็นต้องซื้อประกันหรือกองทุนเพียงเพื่อลดภาษี โดยเฉพาะในช่วงเริ่มต้นทำงานที่ควรให้ความสำคัญกับเงินสำรองฉุกเฉินและสภาพคล่องทางการเงินด้วย
4. ภ.ง.ด.90 กับ ภ.ง.ด.91 ต่างกันอย่างไร?
การเลือกแบบภาษีควรพิจารณาจากประเภทเงินได้ที่ได้รับ ไม่ใช่ดูเพียงว่ามีงานประจำหรือไม่
● ภ.ง.ด.91: โดยทั่วไปใช้สำหรับผู้มีเงินได้จากเงินเดือนตามมาตรา 40(1) เพียงประเภทเดียว
● ภ.ง.ด.90: ใช้สำหรับผู้มีเงินได้หลายประเภทหรือมีเงินได้ประเภทอื่นนอกเหนือจากเงินเดือนตามเงื่อนไขของแบบ
ตัวอย่างเช่น ผู้ที่ทำงานประจำและได้รับเงินเดือนกับโบนัสจากนายจ้าง โดยทั่วไปจะพิจารณาใช้ ภ.ง.ด.91 หากเข้าเงื่อนไข แต่หากทำงานประจำควบคู่กับรับงานฟรีแลนซ์ที่มีเงินได้อีกประเภทหนึ่ง อาจต้องใช้ ภ.ง.ด.90 หากไม่แน่ใจว่าตนเองควรใช้แบบใด ควรตรวจสอบประเภทเงินได้และเงื่อนไขล่าสุดจากกรมสรรพากรก่อนยื่นแบบ
5. เอกสารที่ต้องเตรียมก่อนยื่นภาษีครั้งแรก
1. หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย หรือ 50 ทวิ เป็นเอกสารที่นายจ้างออกให้เพื่อแสดงข้อมูลเงินได้และภาษีหัก ณ ที่จ่าย รวมถึงรายการอื่นที่เกี่ยวข้อง ควรตรวจสอบตัวเลขให้ตรงกับข้อมูลรายได้จริงตลอดปี
2. ข้อมูลเงินเดือนและโบนัส รวบรวมข้อมูลรายได้ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม ถึง 31 ธันวาคมของปีภาษีนั้น โดยไม่ลืมโบนัสหรือเงินได้อื่นที่ต้องนำมาคำนวณ
3. หลักฐานค่าลดหย่อน เช่น ข้อมูลประกันสังคม เอกสารประกันชีวิต หลักฐานดอกเบี้ยบ้าน หรือเอกสารอื่นตามสิทธิที่ใช้จริง
4. ข้อมูลรายได้เสริม ผู้ที่รับงานฟรีแลนซ์หรือมีรายได้จากแหล่งอื่นควรตรวจสอบประเภทเงินได้และหลักฐานที่เกี่ยวข้องให้ครบถ้วน
5. ข้อมูลส่วนตัวและบัญชีรับคืนภาษี ตรวจสอบข้อมูลประจำตัวและรายละเอียดที่จำเป็นสำหรับการยื่นแบบหรือขอคืนภาษีให้ถูกต้อง
สำหรับคนที่เปลี่ยนงานระหว่างปี ต้องรวบรวมหนังสือรับรอง 50 ทวิจากนายจ้างทุกแห่งที่เคยทำงานในปีภาษีนั้น เพื่อให้การรายงานรายได้ครบถ้วน
6. ขั้นตอนยื่นภาษีออนไลน์ด้วยตัวเอง
ปัจจุบันสามารถยื่นภาษีผ่านระบบ e-Filing ของกรมสรรพากรได้ โดยมีขั้นตอนทั่วไปดังนี้
● เข้าเว็บไซต์กรมสรรพากรที่ https://efiling.rd.go.th/rd-cms/
● เลือกบริการยื่นแบบออนไลน์ และลงทะเบียนหรือเข้าสู่ระบบตามขั้นตอนที่กำหนด
● เลือกแบบ ภ.ง.ด.90 หรือ ภ.ง.ด.91 ให้ตรงกับประเภทเงินได้
● ตรวจสอบและกรอกข้อมูลรายได้ ค่าใช้จ่าย ค่าลดหย่อน และภาษีหัก ณ ที่จ่าย
● ตรวจสอบผลการคำนวณ หากมีภาษีต้องชำระ ให้ดำเนินการภายในกำหนดเวลา
● ยืนยันการยื่นแบบและเก็บหลักฐานไว้ หากขอคืนภาษีให้ติดตามสถานะการคืนเงินด้วย
แม้ระบบอาจมีข้อมูลบางส่วนให้ตรวจสอบล่วงหน้า ผู้ยื่นแบบก็ยังควรเปรียบเทียบข้อมูลกับเอกสารของตนเองก่อนยืนยันทุกครั้ง สำหรับรายได้ที่เกิดขึ้นในปี 2569 จะเข้าสู่ช่วงการยื่นภาษีในปี 2570 โดยต้องติดตามกำหนดเวลาที่กรมสรรพากรประกาศสำหรับปีนั้นโดยตรง ไม่ควรนำกำหนดเวลาของปีก่อนมาใช้โดยไม่ตรวจสอบ
7. ข้อผิดพลาดที่ First Jobber ควรระวัง
● เข้าใจว่าเงินเดือนน้อยจึงไม่จำเป็นต้องยื่นภาษี ทั้งที่อาจมีหน้าที่ยื่นแบบตามเกณฑ์
● ลืมรวมโบนัสหรือรายได้จากนายจ้างเก่าเมื่อเปลี่ยนงานระหว่างปี
● ใช้สิทธิลดหย่อนโดยไม่ตรวจสอบเงื่อนไขหรือไม่มีหลักฐานประกอบ
● เลือกแบบภาษีไม่ตรงกับประเภทเงินได้
● ไม่ตรวจสอบตัวเลขในเอกสารก่อนยืนยันการยื่นแบบ
● ไม่เก็บหลักฐานการยื่นภาษีและเอกสารที่เกี่ยวข้องไว้ภายหลัง
ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาอาจดูเป็นเรื่องซับซ้อนสำหรับคนที่เพิ่งเริ่มทำงาน แต่เมื่อเข้าใจหน้าที่การยื่นแบบ วิธีคำนวณเงินได้สุทธิ ค่าลดหย่อน และเอกสารที่ต้องเตรียม ก็สามารถจัดการเรื่องภาษีได้อย่างเป็นระบบมากขึ้น สำหรับ First Jobber สิ่งสำคัญคือการรวบรวมข้อมูลรายได้ให้ครบ ตรวจสอบสิทธิของตนเอง ใช้แบบภาษีให้ถูกต้อง และติดตามกำหนดเวลาจากกรมสรรพากร การเริ่มเรียนรู้เรื่องภาษีตั้งแต่ปีแรกไม่เพียงช่วยให้ปฏิบัติตามกฎหมายได้ถูกต้อง แต่ยังเป็นพื้นฐานสำคัญของการวางแผนการเงินและสร้างความมั่นคงในอนาคตด้วย
หมายเหตุ: บทความนี้จัดทำเพื่อให้ความรู้เบื้องต้น ควรตรวจสอบหลักเกณฑ์ อัตราภาษี สิทธิลดหย่อน และกำหนดเวลาล่าสุดจากกรมสรรพากรก่อนนำไปใช้ยื่นแบบจริง
อ้างอิง : กรมสรรพากร
About Us
บริษัทจัดหางาน เพอร์ซันแนล คอนซัลแตนท์ฯ เราเป็นบริษัทจัดหางานญี่ปุ่นในกรุงเทพ ให้บริการจัดหางานและสรรหาบุคลากรที่มีความสามารถทั้งชาวไทยและญี่ปุ่นมาเป็นเวลากว่า 30 ปี
ท่านที่มองหางาน สนใจทำงานบริษัทญี่ปุ่น ไทยและต่างชาติ ลงทะเบียนสมัครงานกับเพอร์ซันแนลฯ ฟรี!! ไม่มีค่าใช้จ่าย
ต้องการฝากประวัติ Click
สอบถามโทร 02-2608454 หรือส่งเรซูเม่ (ภาษาอังกฤษ) jobs@personnelconsultant.co.th
Contact & Follow Us
